Hoofdstellen en Bitten

Hoofdstellen en Bitten

Door Geraldinne Vandevenne – www.equibitfit.com

Het Bit

Het bit, maar ook de bitloze optoming, is een communicatiemiddel tussen ruiter en paard. Elk paard heeft zijn voorkeur voor een bepaald bit. En het bit dient te passen aan de mond van het paard. Hoe een bit er ook uitziet, het brengt altijd druk over via de hand van de ruiter naar de mond en het hoofd van het paard. Daarom dient het bit, maar ook het hoofdstel, zowel de ruiter als het paard te passen. Net zoals bij een zadel.

Allereerst moet duidelijk zijn dat het paard in orde is. Bitproblemen kunnen alleen maar aangepakt worden als het gebit van het paard is nagekeken en uitgebalanceerd door een paardentandarts. En dus ook zonder aanwezige wolfstanden! Ook is het belangrijk dat het lichaam van het paard vrij is van blokkades en spanning.

Er zijn verschillende factoren waarmee we rekening moeten houden bij de keuze van het bit:

  • Welk opleidingsniveau heeft het paard? Is het een beginnend paard (zadelmak) of een paard met al wat meer ervaring?
  • Wat verwachten we van het paard? Recreatie? Wedstrijden?
  • Welke discipline wordt gereden? IJslands, mennen, dressuur, springen? Het is dan ook belangrijk je in te lezen in de regelementen van de desbetreffende discipline.
  • Wat zijn de verwachtingen betreffende de inwerking van het bit/optoming? En betreffende de toekomstige prestaties van het paard?

Maar het is ook belangrijk om naar de ruiter te kijken. Heeft het paard één vaste ruiter of meerdere ruiters? En wat is de rijervaring van de ruiter? Het is zinvol om te kijken hoe de ruiter te paard zit, maar ook de teugeldruk en het gebruik van de verschillende hulpen (benen, zit, handen) zijn van belang.

Een passend bit en hoofdstel kiezen vereist veel geduld. Er zijn verschillende factoren die meewegen in het kiezen van een bit en die belangrijk zijn. Wat we absoluut willen vermijden zijn letsels in de mond en op het hoofd, maar ook blokkades bij ons paard.

Het hoofdstel

Het hoofdstel moet goed passen op het hoofd, dus niet te klein, niet te strak en zeker niet strak achter de oren. Rond de oren lopen belangrijke zenuwen, vaak horen we dat paarden het niet fijn vinden als men aan zijn oren komt. Dan klopt er dus iets niet. De keuze van het kopstuk is heel belangrijk. Die verdeelt de druk op de nek van je paard. Ook de keuze van de neusriem is belangrijk. De inwerking van een Mexicaanse neusriem is heel anders dan die van een Duitse (lage) neusriem. En de neusriem moet correct vastgemaakt zijn. Dat betekent dat je paard niet helemaal vastgesnoerd mag worden rondom de neus! Daarnaast is de neusriem er om druk te verdelen, niet om de mond van je paard dicht te houden.

Dit geldt ook voor een bitloze optoming. Een touwhalster dient alleen maar voor grondwerk. Om je paard vast te binden, kun je het beste het platte halster gebruiken. Een touwhalster is daar, door de scherpe inwerking, niet voor geschikt.

Symptomen niet goed passend bit

Om te weten of een bit past voor het paard, zijn er verschillende punten die we zullen moeten checken, zoals zijn anatomie, leeftijd, gebit en voorkeuren. Onze IJslanders hebben meestal een kleine mond met weinig ruimte. De keuze van de dikte van het bit is daarbij heel belangrijk, evenals het model van het bit. Een te lang bit ligt niet stabiel in de mond en is dus ook niet comfortabel voor het paard. Maar ook een te kort bit is niet fijn en kan knijpen bij de mondhoeken. Daarnaast is de ligging van het bit in de mond heel belangrijk, net als de houding van de handen van de ruiter.

Er zijn vele materiaalsoorten om uit te kiezen, zoals Salox, Sensogan, RVS, Titanium, sweet iron etc. Niet alle materialen zijn geschikt voor elk paard. Sommige paarden kunnen allergische reacties vertonen op bepaalde materialen die daarbij brandwonden en blaren kunnen veroorzaken. Wanneer een bit niet goed past bij een paard kan het paard zich gaan verzetten.

Symptomen van een niet goed passend bit zijn:

  • Veel en hard kauwen op het bit
  • Tong uit de mond
  • Mond/lippen opensperren
  • Duwen tegen het bit of het bit ontwijken
  • Het bit vastpakken
  • Spanning tijdens het rijden: rug wegdrukken, onderhals opzetten, hoofd hoog dragen
  • Onrustig in de aanleuning
  • Wondjes of irritatie in de mond
  • Hoofd schudden
  • Wegtrekken, zwaar aanvoelen

Zoveel keuze, zoveel aandachtspunten en we hebben nog lang niet alles besproken over hoofdstellen en bitten.

Hoe kun je dan weten of het bit je paard goed past? Voornamelijk dat je paard geen letsel  heeft. Verder natuurlijk als je een goede aanleuning hebt en dus een goede communicatie met je paard.

Hulp bij keuze van een bit

Wie kan je helpen in de keuze van een bit?

Voornamelijk iemand die de mond van je paard kan controleren, die kan luisteren naar je klachten, die met jou en je paard verschillende bitten kan proberen en de tijd ervoor zal nemen.

Meer vragen of wil je een afspraak maken? Stuur mij dan een e-mail. Ik ben regelmatig ook werkzaam in Nederland.

Géraldine Vandevenne / Gebitsverzorgster van paarden en equine bitfitter.

www.equibitfit.com

De foto’s in dit artikel zijn eigendom van Equibitfit.com

Dank je wel

Dit artikel is eerder verschenen in Flugrit, jaargang 33, editie 3. Wij bedanken het bestuur van de IJslandervereniging Hestagaman omdat wij dit mochten het delen met onze lezers. 

Scroll naar top