Eczeemdeken op of af: wanneer & waarom

Wanneer leg jij de eczeemdeken op je paard? En tot wanneer laat je hem op? Het is een vraag die elk voorjaar en elk najaar weer opduikt – en terecht. Want de timing maakt echt verschil. Te vroeg af is risico, te lang op kan ook niet goed zijn. In dit artikel leg ik uit hoe ik zelf kijk naar de beslissing: eczeemdeken op of af.

Wanneer zijn de knutten actief?

Om de timing van de eczeemdeken te begrijpen, helpt het om te weten hoe de knut werkt.
De Culicoïdes-mug – beter bekend als de knut – is de veroorzaker van zomereczeem. Hij
prikt het paard en het speeksel dat hij achterlaat zorgt voor de allergische reactie.
Knutten zijn het meest actief tijdens de schemering: bij zonsopgang (ruwweg 05:00–08:00)
en bij zonsondergang (17:00–22:00). Op die momenten zijn ze actief op zoek naar een
gastheer. Overdag in de felle zon zijn ze minder aanwezig.
Twee factoren houden knutten aan de grond:
● Temperatuur onder de 10°C – bij lagere temperaturen is de knut nauwelijks actief.
Hij vermenigvuldigt zich zelfs niet bij temperaturen onder de 5°C.
● Veel wind – de knut is een slechte vlieger. Zodra het hard waait, vliegt hij niet of
nauwelijks.

Dit zijn de twee meetpunten die ik gebruik bij mijn beslissing: eczeemdeken op of af.

Begin vroeg – liever te vroeg dan te laat

Om de timing van de eczeemdeken te begrijpen, helpt het om te weten hoe de knut werkt.
De Culicoïdes-mug – beter bekend als de knut – is de veroorzaker van zomereczeem. Hij
prikt het paard en het speeksel dat hij achterlaat zorgt voor de allergische reactie.
Knutten zijn het meest actief tijdens de schemering: bij zonsopgang (ruwweg 05:00–08:00)
en bij zonsondergang (17:00–22:00). Op die momenten zijn ze actief op zoek naar een
gastheer. Overdag in de felle zon zijn ze minder aanwezig.
Twee factoren houden knutten aan de grond:
● Temperatuur onder de 10°C – bij lagere temperaturen is de knut nauwelijks actief.
Hij vermenigvuldigt zich zelfs niet bij temperaturen onder de 5°C.
● Veel wind – de knut is een slechte vlieger. Zodra het hard waait, vliegt hij niet of
nauwelijks.

Dit zijn de twee meetpunten die ik gebruik bij mijn beslissing: eczeemdeken op of af.

Eczeemdeken op of af, praktische overwegingen

Dit is hoe ik zelf denk over de dagelijkse afweging:
● Fris (onder 10°C) + veel wind? → geen deken nodig. De knut vliegt niet.
● Warm + veel wind? → oppassen. Wind helpt, maar als het warm genoeg is, zijn knutten toch actief in beschutte plekken. Doe de deken op als je twijfelt of ondersteun met de Happy Skin Huidspray.
● Warm + weinig wind? → deken op. Dit is het ideale klimaat voor knutten, zeker in de schemering. Ook nu kan je extra bescherming bieden met de Happy Skin Huidspray.
● Extreem warm? → zie het blok hieronder.
In het najaar gebruik ik dezelfde logica. Zodra de temperaturen structureel onder de 10°C zakken en er meer wind staat, kan de deken af. In Nederland is dat meestal ergens in oktober of november – afhankelijk van hoe het najaar verloopt.

Wat doe je als het te warm is voor een eczeemdeken?

Een eczeemdeken in de hoogzomer kan ook te warm worden voor je paard. Dat is een echte afweging. De deken beschermt, maar een paard dat oververhit raakt heeft daar ook last van.
Mijn advies voor hete dagen:
● Houd je paard overdag binnen en gebruik een vliegendeken als luchtige bescherming.
● Zet je paard ‘s ochtends vroeg en ‘s avonds buiten mét de eczeemdeken – dat zijn de momenten waarop de knutten het meest actief zijn.
● Tussen 10:00 en 15:00 uur kun je de deken gerust een paar uur af laten, zodat je paard ook even door de zon kan lopen en vitamine D aanmaakt.

Knutten zijn slechts een paar uur per dag écht actief. Je hoeft de deken dus niet dag en nacht op te laten als het te warm is – zolang je de risicomomenten (ochtend- en avondschemering) goed afdekt.

Kriebels buiten het seizoen? Denk verder dan de knut

Ik zie op Facebook regelmatig verhalen van paarden die tot in december nog in een deken
staan. Dat verbaast me altijd een beetje. Want bij koud weer of veel wind is de knut
simpelweg niet actief. Als je paard dan tóch jeuk heeft, is er iets anders aan de hand.

Wat ik dan als eerste overweeg: voeding. Wat krijgt het paard te eten? Wat voor ruwvoer,
wat voor krachtvoer? En hoe zijn de darmen?

Een verband tussen darmgezondheid en huidproblemen is goed onderbouwd. De darm is de basis voor een goed functionerend immuunsysteem. Werken de darmen niet optimaal, dan kan dat zich uiten in een gevoelige huid – jeuk die lijkt op zomereczeem, maar dat niet is.

Als je voerbeleid klopt, je paard geen overgewicht heeft en er tóch nog kriebels zijn, dan zijn de Happy Belly Solid of de Floramix ondersteunende supplementen die je kan inzetten. Het ondersteunt de darm, bevordert een evenwichtige darmflora en draagt zo bij aan een gezonde huid en vacht. 

Heeft je paard buiten het eczeemseizoen jeuk? Denk dan ook aan: schimmel, luizen, mijten
of een andere huidaandoening. Maar ook dan speelt de darm een rol, paarden met een hoge weerstand, hebben minder last van schimmels en luizen. Twijfel je? Bel altijd de dierenarts.

Hoe vaak moet je een eczeemdeken wassen?

Was je eczeemdeken regelmatig – ruwweg elke 2 à 3 weken. Een schone deken blijft
ademend, trekt minder insecten aan en gaat langer mee. De meeste dekens kunnen
gewoon in de wasmachine op een mild programma. Liever iemand anders dat laten doen?
Breng de deken naar een paardendekenwasserij.

Controleer bij het wassen ook of er geen scheur of beschadiging in de deken zit. Een klein
scheurtje groeit snel uit als er druk op komt — repareer het meteen met het meegeleverde
reparatieset.

Leuke ontdekkingen

Soms word je verrast. Je paard schuurt niet terwijl het eigenlijk nog wel “eczeem weer” is.
Dat is een mooie ontdekking. Misschien heeft iets gewerkt wat je bent gaan geven, of iets
wat je hebt veranderd. Denk er eens over na – ik weet zeker dat er iets anders is dan de
keren dat je paard wél schuurde.

En ja, soms ben je iets te laat met de deken. Dan schuurt je paard toch nog even. Dat
hoort erbij aan het einde van het seizoen. Maar met de richtlijnen hierboven houd je het
risico klein.

Veel gestelde vragen over het op en af doen van eczeemdekens

Wanneer doe ik de eczeemdeken op mijn paard? Zodra de temperaturen structureel boven de 10°C komen én er weinig wind staat, is het tijd voor de eczeemdeken. In Nederland is dat vaak al eind maart of begin april. Begin liever te vroeg: een paard dat al
jeuk heeft maakt de deken snel kapot.
Wanneer kan de eczeemdeken af? Als de temperaturen duurzaam onder de 10°C dalen en het najaarsseizoen begonnen is, kun je de deken afhalen. In Nederland is dat meestal oktober of november, afhankelijk van het weer.
Wat doe ik als het té warm is voor de eczeemdeken? Houd je paard overdag binnen met een luchtige vliegendeken. Doe de eczeemdeken ‘s ochtends vroeg en ‘s avonds op – dat zijn de momenten dat knutten het meest actief zijn. Tussen 10:00 en 15:00 uur kun je de deken gerust enkele uren afhalen.
Mijn paard heeft buiten het seizoen jeuk — wat nu? Bij kou en wind is de Culicoides-mug nauwelijks actief. Jeuk buiten het seizoen wijst vaak op iets anders: voeding, darmgezondheid, schimmel, luizen of mijten. Overleg bij twijfel met de dierenarts.
Hoe vaak moet ik een eczeemdeken wassen? Was de deken elke 2 à 3 weken. Een schone deken blijft ademend, trekt minder insecten aan en gaat langer mee. De meeste dekens kunnen op een mild wasprogramma in de wasmachine.

Atorka Klantenservice
Heb je een vraag aan de Atorka Klantenservice? Stel hem gerust. Ons telefoonnummer is 0348-446168, maar een mailtje sturen kan ook.

Yvonne van Dijk