Weiland

Voeding en Zomereczeem

Deze blog ontvingen wij van Anneke Hallebeek. Zij is dierenarts en specialist veterinaire diervoeding. Begin april organiseren wij samen met haar en John Molenaar (Cool4Horses) een informatie avond over zomereczeem. Wil je hierbij aanwezig zij? Stuur dan een mail aan workshop@atorka.nl 

Paarden met zomereczeem beginnen met schuren zodra de eerste mugjes zich vertonen. Na een relatief warme winter kan dat al in februari het geval zijn. Zomereczeem is een allergische reactie op het speeksel van de culicoides mug. De mug is vooral actief bij zonsondergang. De gevoeligheid en klachten van het paard zijn variabel. Dat maakt ook een individuele plan van aanpak nodig. Voor elk paard met zomereczeem is het belangrijk om schuren te voorkomen, omdat een aangetaste kapotte huid tijdens het herstel weer jeukreacties geeft en dus weer een aanleiding is om te gaan schuren. Zo komt het paard makkelijk in een vicieuze cirkel terecht.

Een allergische reactie ontstaat als het immuunsysteem “getriggerd” is op een bepaald eiwit, het allergeen. Bij het eerste contact worden antistoffen aangemaakt. Als deze antistoffen in het bloed aanwezig zijn, is het paard overgevoelig geworden. Komt het paard opnieuw in aanraking met het allergeen (eiwit uit muggenspeeksel), dan ontstaat een allergische reactie. Bepaalde immuuncellen produceren histamine, die verantwoordelijk zijn voor de klinische klachten. 

De voeding van het paard heeft er in eerste instantie niets mee te maken. Maar als je verder kijkt naar de invloed van voeding op het immuunsysteem en op de huidgezondheid en herstel van huidbeschadigingen, dan kan voeding wel een rol spelen in de ondersteuning van het paard met zomereczeem.

Voeding en het immuunsysteem

De micro organismen die in de darmen leven zorgen voor het omzetten van restanten van de voeding uit de dunne darm in energie. Deze micro organismen bestaan uit velen soorten bacteriën, protozoen en schimmels. Tijdens de eerste levensmaanden is het essentieel dat de opbouw van deze darmflora goed verloopt. Een deel van de bacteriën hechten aan de darmwand. Zij verlaten dus de darmen niet meer. Maar kunnen als basis fungeren om de darmflora weer op te bouwen als het paard diarree heeft gehad. Het overgrote deel van de darmflora is een continue verandering en groei van micro organismen die met de laatste voerresten de mest vormen en zo het paard verlaten. De darmwand is doorlaatbaar voor bepaalde producten van de voerafbraak, maar is niet doorlaatbaar voor de micro organismen zelf. Wel is er een interactie tussen de immuuncellen die net aan de buitenzijde van de darmwand liggen (dus in het paard) en de darminhoud. Immuuncellen “lezen” welke bacterien er zijn en welke stofjes daar geproduceerd worden. Zij reageren met een verhoogde activiteit van het immuunsysteem als daar verdachte stofjes tussen zitten die ziekte veroorzaken. Deze hele balans tussen darmflora en immmuunsysteem is sterk bepalend voor de gezondheid en weerstand van het paard. Vandaar dat na de veulenperiode en opbouw van de darmflora het een levenslang opgave is de darmflora zo gezond mogelijk te houden.

Dit doe je in eerste instantie door voldoende ruwvoer te geven. En een rantsoen te maken met een beperkte hoeveelheid krachtvoer. Teveel krachtvoer kan namelijk de darmflora verstoren. Om de verteerbaarheid in de dunne darm te bevorderen en de verstoring in de dikke darm (darmflora) te beperken kunnen ontsloten voerproducten gebruikt worden. Heeft een paard minder goede mest of koliekklachten dan kan een variatie aan vezelsoorten helpen, maar ook pre- en probiotica. Het rantsoen moet als het ware ook goed in balans zijn. Voor paarden met huidklachten is het optimaliseren van de darmflora een belangrijke stap. Dit is namelijk de basis voor een goede gezondheid.

Essentiele voedingsstoffen en eiwitten


Veel mineralen en vitaminen spelen een rol in de weerstand en in de huidgezondheid. Het klinkt evident, maar het is in veel rantsoenen niet op orde, dat elk paard altijd voldoende mineralen en vitaminen moet krijgen. Dit kan eigenlijk alleen maar goed gecontroleerd worden door een rantsoenbeoordeling. Bij voorkeur met een ruwvoer analyse als basis. Het ruwvoer levert onvoldoende om het paard in alle behoeften te voorzien. Extra mineralen en vitaminen met een supplement zijn noodzakelijk als het paard geen of weinig krachtvoer krijgt. Helaas zijn niet alle supplementen geschikt. Die rantsoen controle is dus echt nodig. Dierenartsen met een goede kennis van voeding kun je vinden op www.voedingsconsulentpaard.nl

Geef je alleen ruwvoer plus een supplement dan kan het nog zijn dat de eiwitvoorziening te laag is. Dit is vooral het geval bij erg grofstengelig ruwvoer en bij ruwvoer van onbemeste gebieden (natuurhooi). Eiwitten bestaan uit aminozuren en die zijn weer noodzakelijk voor de huid. Huid en haren bestaan voor een groot deel uit zwavelhoudende aminozuren. Geef je een rantsoen met voldoende eiwit, dan zijn deze aminozuren voldoende aanwezig. Het geven van extra zwavel is dan niet nodig. Biotine is een onderdeel van het vitamine B complex, die het paard zelf aanmaakt in de dikke darm. Onderzoek heeft uitgewezen dat voor paarden met slechte kwaliteit hoeven een hoge dosering biotine een gunstig effect kan hebben. Deze hoeveelheid maakt het paard nooit zelf aan, en daarvoor is een supplement wel geschikt.

Voeding en huidgezondheid


Essentiele vetzuren zijn vetzuren die het paard in het rantsoen nodig heeft en niet zelf kan aanmaken. Omega-6 vetzuren komen voor in alle plantaardige oliën en zorgen voor een goede huidvetlaag (talg). Omega-3 vetzuren komt veel minder in plantaardige oliën voor. Voor een goed evenwicht tussen bepaalde ontstekingsfactoren die van belang zijn voor een goed herstel, is een evenwicht nodig tussen omega-6- en omega -3 vetzuren. Gras bevat weinig vet, maar heeft wel een redelijk aandeel omega-3 vetzuren. In hooi daalt dit aandeel, als gevolg van het drogingsproces. In krachtvoer zit vaak plantaardige olie in kleine hoeveelheid toegevoegd. Van de plantaardige oliën bevat lijnzaadolie het hoogste aandeel omega-3 vetzuren. In de zomer kan elke plantaardige olie volstaan om een beetje extra omega-6 vetzuren toe te dienen, als het paard weidegang krijgt. In de winter kan lijnzaadolie geschikt zijn. Omdat de omega-3 vetzuren pas effectief zijn op de weerstand nadat het een aantal omzettingen heeft ondergaan, kan het gunstig zijn om deze omzettingen te passeren en het actieve vetzuur toe te voegen aan het rantsoen. Deze vetzuren heten DHA of EPA en komen voor in visolie en algen. Tegenwoordig zijn algen producten beschikbaar om als supplement toe te dienen die een hoog DHA gehalte hebben. Dit kan de huidgezondheid ten goede komen.

Wat voer je een paard met zomereczeem?

1. Zorg dat het paard in een gezonde body conditiescore is en blijft. Een te dik paard kan een verstoring van de energiehuishouding ontwikkelen en insulineresistentie krijgen. Dit komt de weerstand niet ten goede!
2. Optimaliseer de dikke darmflora door ruwvoer te geven met een redelijk hoog stengelgehalte en hardheid. Maar voeg daar ook producten aan toe of vezels met een andere afbraaksnelheid, zoals bietenpulp of luzerne. De toevoeging van probiotica zijn behouden tot het gebruik van levende gistcellen. Van andere probiotica zijn geen onderzoeken bekend dat het effect heeft! Bonpard Colon is dieetvoeding die is samengesteld om de darmflora te optimaliseren (met specifieke ingrediënten, vezels, pre- en probiotica).
3. Weidegang is mogelijk zolang het paard niet te dik wordt. En zolang de mest van het paard niet te dun wordt. De vezels van het gras zijn makkelijk afbreekbaar en geven een verandering van de darmflora. Geef dus geen weidegang op jong gras, maar laat het doorgroeien tot het net in bloei staat. Gras kent grote variaties in suikergehalten (en vezel- en eiwitgehalten) dit heeft allemaal effect op de darmflora, wat moeilijk onder controle is te houden. Gras is geen directe oorzaak van zomereczeem, maar vanwege de variatie in samenstelling en omdat op de weide veel insecten voorkomen, lijkt er een relatie tussen gras en eczeem te bestaan.
4. Laat het rantsoen beoordelen zodat je zeker weet dat het alle nutriënten bevat die het paard nodig heeft! Dit geldt voor de mineralen, vitaminen en spoorelementen, maar ook voor de essentiële vetzuren.
5. Ondersteuning van de weerstand is mogelijk met het toevoegen van extra selenium, koper, zink en vitamine E. Dus iets meer dan normaal nodig is. Optimaliseren van de weerstand is ook mogelijk met een specifiek onderzochte betaglucaan (Macrogard). Dit product prikkelt het immuunsysteem door contact te maken met de macrofagen (immuuncellen) in de darmwand. Bonpard Resistance is een supplement gemaakt met al deze ingrediënten om de weerstand te verbeteren. Met de combinatie Bonpard Colon en Bonpard Resistance maak je een rantsoen dat de weerstand optimaal ondersteunt en de huid optimaal gezond houdt.

Bonpard Resistance Supplement
Bonpard Resistance Supplement met schepje
Schuren jeuk kale plekken

Advies nodig?

Het team van Atorka heeft inmiddels ruim 20 jaar ervaring met zomereczeem / jeuk bij paarden.
Call Now Button
Translate »
Scroll naar top